‘रक्तसेतू’—सुखदेव ढाणके यांच्या संघर्षशील कवितांचा चिकित्सक वेधRaktasetu—A Critical Reading of Sukhdev Dhanake’s Poetry of Struggle
कवी सुखदेव ढाणके यांच्या ‘रक्तसेतू’ काव्यसंग्रहातील सामाजिक विषमता, शोषण, वेदना, विद्रोह आणि परिवर्तनाची आकांक्षा यांचा समीक्षक वामन तेलंग यांनी घेतलेला चिकित्सक वेध. शब्दालयच्या Press & Media संग्रहातील हा लेख सामाजिक भान जपणाऱ्या मराठी कवितेचा महत्त्वपूर्ण दस्तऐवज आहे.
Reviewer Vaman Telang examines the social inequality, exploitation, pain, resistance and desire for change expressed in Sukhdev Dhanake’s Marathi poetry collection Raktasetu. Preserved in Shabdalaya’s Press & Media archive, the article documents an important work of socially conscious Marathi poetry.
‘सुखदेव ढाणकेचा रक्तसेतू’ या शीर्षकाखाली समीक्षक वामन तेलंग यांनी कवी सुखदेव ढाणके यांच्या ‘रक्तसेतू’ काव्यसंग्रहाचे चिकित्सक परीक्षण केले आहे. या संग्रहातील कविता कवीच्या वैयक्तिक अनुभवांपुरत्या मर्यादित राहत नाहीत; त्या समाजातील विषमता, अन्याय, शोषण आणि सामान्य माणसाच्या संघर्षाशी जोडल्या जातात.
सुखदेव ढाणके यांच्या कवितांमध्ये वेदना आणि अस्वस्थतेबरोबरच विद्रोहाची ऊर्जा आणि परिवर्तनाची अपेक्षा दिसते. आर्थिक-सामाजिक दरी, राजकीय व्यवस्थेतील विसंगती आणि वंचितांच्या जीवनातील प्रश्न यांविषयी कवीने संवेदनशीलतेने भाष्य केले आहे. त्यामुळे ‘रक्तसेतू’ हा केवळ भावनात्मक काव्यसंग्रह न राहता सामाजिक वास्तवाची नोंद करणारा साहित्यिक दस्तऐवज ठरतो.
वामन तेलंग यांनी संग्रहातील आशय, काव्यभाषा, प्रतिमा आणि सामाजिक जाणिवांचा विचार केला आहे. कवितेतील थेटपणा वाचकाला वास्तवाशी भिडण्यास प्रवृत्त करतो. त्याचवेळी कवितेची कलात्मकता, अभिव्यक्ती आणि आशय यांच्यातील संबंधही समीक्षेतून अधोरेखित होतो.
शब्दालयच्या Press & Media संग्रहात जतन केलेले हे कात्रण मराठी काव्यसमीक्षेच्या परंपरेची आठवण करून देते. Shabdalaya Publication Houseच्या साहित्यिक उपक्रमांशी सुसंगत असलेला हा दस्तऐवज सामाजिक जाणीव, कविता, लेखक आणि चिकित्सक साहित्यलेखन यांना वाचकांसमोर आणतो.
Under the headline Sukhdev Dhanake’s Raktasetu, reviewer Vaman Telang presents a critical assessment of the Marathi poetry collection Raktasetu. The poems extend beyond the poet’s personal experiences and connect with inequality, exploitation, injustice and the everyday struggles of ordinary people.
Dhanake’s poetry combines pain and unease with resistance and a desire for transformation. The collection addresses economic and social divisions, contradictions within political systems and the experiences of marginalised communities. Raktasetu therefore emerges not only as an emotional poetry collection but also as a literary record of social reality.
The review examines the collection’s themes, language, imagery and social awareness. Its direct poetic expression encourages readers to confront uncomfortable realities while recognising the relationship between literary form, experience and social commitment.
Preserved in Shabdalaya’s Press & Media collection, this clipping contributes to the archival history of Marathi literary criticism. It reflects the broader literary vision of Shabdalaya Publication House by connecting readers with poetry, writers, critical interpretation and socially meaningful literature.
