‘कृष्णाकाठच्या कविता’—गावकुसातील अस्सल अनुभवांचे काव्यचित्र Krishnakathchya Kavita—Authentic Poetic Portraits of Village Life

सुरेश मोहिते लिखित ‘कृष्णाकाठच्या कविता’ हा शब्दालय प्रकाशन, श्रीरामपूर यांनी प्रकाशित केलेला ६० छोट्या कवितांचा संग्रह आहे. ‘कृष्णाकाठच्या अस्सल गावऱान कविता’ या शीर्षकाखाली प्रसिद्ध झालेल्या या वृत्तपत्रीय लेखात संग्रहातील ग्रामीण जीवन, निसर्ग, मानवी नाती आणि आठवणींचा परिचय करून दिला आहे.

कवीचे बालपण ग्रामीण परिसरात गेलेले असल्यामुळे गावातील जीवनाचे आणि माणसांचे निरीक्षण त्यांच्या कवितेत स्वाभाविकपणे उतरले आहे. उसाच्या फडात काम करणारी आई, गावातून दूर जाताना जाग्या होणाऱ्या बालपणीच्या आठवणी, गावातील माणसे आणि बदलणारे परिसर अशा विविध अनुभवांना कवितेचे रूप मिळाले आहे.

या संग्रहातील कविता गावकुसाबाहेरील वस्तीच्या जगण्याची जाणीव करून देतात. गाव आणि वस्ती वेगळी असली तरी त्यांची माती, दुःख, आशा आणि माणुसकी एकमेकांशी जोडलेली आहे, हा आशय कवितांमधून प्रकट होतो. ग्रामीण समाजातील कष्ट, वंचितता आणि तरीही टिकून राहिलेली जीवनावरील श्रद्धा यांचा सूक्ष्म वेध कवीने घेतला आहे.

बहिणीच्या संसाराचे आणि तिच्या अंतर्मनातील दुःखाचे चित्रण करणाऱ्या कविता नातेसंबंधातील हळवेपणा दाखवतात. माहेरची आठवण, पडक्या विहिरीचा काठ आणि बालपणीच्या अनुभवांमधून स्त्रीजीवनातील वेदना साध्या पण प्रभावी शब्दांत व्यक्त होतात.

संग्रहातील ‘कृष्णामाई’विषयीच्या कवितांमध्ये कृष्णा नदीशी असलेले भावनिक नाते प्रकट होते. बदलती मानवी वृत्ती, तुटणारी मूल्ये आणि नदीच्या रूपकातून व्यक्त होणारी सामाजिक अस्वस्थता या कवितांना व्यापक संदर्भ देते. अर्थ, भावना आणि चित्रात्मकता यांच्या एकत्रित परिणामातून ग्रामीण जीवनाचे सौंदर्य आणि कारुण्य उभे राहते.

शब्दालयने प्रकाशित केलेला हा कवितासंग्रह ग्रामीण मराठी कविता, कृष्णाकाठची संस्कृती आणि अस्सल लोकजीवन वाचकांपर्यंत पोहोचवतो. नव्या कवींना प्रकाशनाचे व्यासपीठ देणे आणि प्रदेशविशिष्ट साहित्यिक अनुभवांचे दस्तऐवजीकरण करणे या शब्दालयच्या साहित्यिक भूमिकेशी ‘कृष्णाकाठच्या कविता’ जोडलेले आहे.

Krishnakathchya Kavita, written by Suresh Mohite and published by Shabdalay Prakashan, Shrirampur, is a collection of 60 short Marathi poems. The newspaper article introduces the collection as an authentic poetic representation of rural life along the Krishna River.

Because the poet spent his childhood in a rural environment, his observations of village life and its people appear naturally throughout the collection. His poems portray a mother working in the sugarcane fields, childhood memories awakened while leaving the village and the emotional connection between people and their native landscape.

The collection draws attention to life in settlements beyond the traditional village boundary. Although the village and its outlying communities may appear separated, they remain connected through their soil, labour, suffering, hope and shared humanity. The poems sensitively capture hardship and marginalisation while preserving faith in life.

Several poems explore family relationships and women’s emotional experiences. Memories of a sister, her married life and familiar places such as an old well express affection, separation and sorrow in simple but effective language.

Poems dedicated to “Krishnamai” reveal the poet’s emotional bond with the Krishna River. The river also becomes a metaphor for changing human behaviour, damaged values and social unease. Meaning, feeling and visual imagery combine to present both the beauty and pathos of rural existence.

Published by Shabdalay, this collection brings Marathi rural poetry and the distinctive culture of the Krishna region before readers. Krishnakathchya Kavita reflects Shabdalay’s commitment to supporting Marathi poets and documenting regionally rooted literary experiences.