उदय प्रकाश यांच्या हिंदी कथांचा जयप्रकाश सावंत यांनी केलेला मराठी अनुवाद म्हणजे ‘तिरिछ आणि इतर कथा’. शब्दालय प्रकाशित या कथासंग्रहाचा माधुरी महाशब्दे यांनी घेतलेला चिकित्सक वेध १८ जून २००० रोजी ‘सकाळ’मध्ये प्रसिद्ध झाला होता.
Tirich Ani Itar Katha presents Marathi translations by Jayprakash Sawant of stories by noted Hindi author Uday Prakash. Madhuri Mahashabde’s critical review of this Shabdalay publication appeared in Sakal on 18 June 2000.
‘काळाचा पायारव ऐकविणाऱ्या कथा’ या शीर्षकाखाली माधुरी महाशब्दे यांनी उदय प्रकाश यांच्या ‘तिरिछ आणि इतर कथा’ या कथासंग्रहाचे परीक्षण केले आहे. हिंदीतील महत्त्वाचे कथाकार उदय प्रकाश यांच्या निवडक कथांचा मराठी अनुवाद जयप्रकाश सावंत यांनी केला असून हा संग्रह शब्दालय प्रकाशनाने प्रकाशित केला आहे. हे परीक्षण रविवार, १८ जून २००० रोजी ‘सकाळ’च्या पुस्तक-परीक्षण विभागात प्रसिद्ध झाले.
उदय प्रकाश यांच्या कथांमध्ये बालपणातील दुःखद आठवणी, ग्रामीण वास्तव, महानगरीय जीवनातील अस्वस्थता, मानवी मनातील भीती, सामाजिक विषमता आणि बदलत्या काळाचे परिणाम प्रभावीपणे दिसतात. ‘तिरिछ’सारखी कथा वास्तव, स्मृती आणि मानसिक भय यांच्या सीमारेषा पुसत वाचकाला अस्वस्थ करणारा अनुभव देते.
संग्रहातील कथांमधून सर्वसामान्य व्यक्तीचे जीवन, गरिबी, भ्रष्ट व्यवस्था, बेरोजगारी आणि मानवी नात्यांतील बदल यांचे संवेदनशील चित्रण समोर येते. काही कथांमधून जागतिकीकरण, बाजारव्यवस्था आणि आधुनिक जीवनशैलीमुळे निर्माण झालेल्या सामाजिक व मानसिक संघर्षांचाही वेध घेतला आहे.
माधुरी महाशब्दे यांच्या परीक्षणानुसार, उदय प्रकाश यांचे लेखन केवळ घटनांचे वर्णन करत नाही; ते बदलत्या काळातील विचारप्रणाली, विकासाची दिशा आणि माणसाच्या अस्तित्वासमोरील प्रश्नांवर भाष्य करते. त्यांची कथा एकाच वेळी वास्तवदर्शी, चिंतनशील आणि अस्वस्थ करणारी आहे.
शब्दालयने प्रकाशित केलेला ‘तिरिछ आणि इतर कथा’ हा संग्रह हिंदी आणि मराठी साहित्यविश्वामधील महत्त्वाचा अनुवादित साहित्यिक दुवा आहे. विविध भारतीय भाषांतील दर्जेदार साहित्य मराठी वाचकांपर्यंत पोहोचवण्याच्या शब्दालयच्या प्रकाशन प्रवासाचा हा वृत्तपत्रीय दस्तऐवज महत्त्वपूर्ण ठरतो.
Under the title “Stories That Echo the Footsteps of a Changing Time,” reviewer Madhuri Mahashabde examined Uday Prakash’s short-story collection Tirich Ani Itar Katha. The Marathi translation was prepared by Jayprakash Sawant and published by Shabdalay Prakashan. The review appeared in the book-review section of Sakal on Sunday, 18 June 2000.
Uday Prakash’s stories explore painful childhood memories, rural realities, urban anxiety, social inequality and the insecurities experienced by ordinary people. The title story, Tirich, blends reality, memory and psychological fear to create a deeply unsettling literary experience.
The collection also addresses poverty, corruption, unemployment, changing human relationships and the social consequences of globalisation. Rather than merely narrating incidents, the stories encourage readers to reflect on development, modern values and the challenges confronting human existence.
Madhuri Mahashabde’s review highlights the realistic, reflective and emotionally intense qualities of Uday Prakash’s writing. The stories capture the sounds and tensions of a changing era while retaining a strong connection with the lives of ordinary people.
Published by Shabdalay, Tirich Ani Itar Katha forms an important literary bridge between Hindi and Marathi readers. This archival newspaper review reflects Shabdalay’s continuing commitment to bringing significant Indian literature and high-quality Marathi translations before a wider readership.
