पुस्तकांशी जुळलेलं आयुष्य, लेखकांशी असलेला जिव्हाळा आणि मराठी साहित्याच्या प्रसारासाठी केलेली सातत्यपूर्ण धडपड—शब्दालय प्रकाशनच्या सुमती लांडे यांच्या साहित्यप्रेमी व्यक्तिमत्त्वाचा डॉ. विनोद गोडबोले यांनी उलगडलेला भावपूर्ण परिचय.
A warm literary profile of Sumati Lande of Shabdalaya Prakashan, tracing her lifelong relationship with books, writers and Marathi publishing, and her sustained efforts to bring quality literature to readers.
‘ग्रंथ तिचे सखे सोबती’ हा डॉ. विनोद गोडबोले यांनी लिहिलेला सुमती लांडे यांच्या साहित्यप्रेमी आणि प्रकाशक म्हणून घडलेल्या व्यक्तिमत्त्वाचा आत्मीय परिचय आहे. लेखामध्ये सुमतीताईंचे पुस्तकांवरील प्रेम, साहित्यिकांशी असलेले जिव्हाळ्याचे संबंध आणि प्रकाशन क्षेत्रातील त्यांची सातत्यपूर्ण वाटचाल अधोरेखित करण्यात आली आहे.
शब्दालय प्रकाशन, श्रीरामपूर या माध्यमातून त्यांनी महाराष्ट्रातील विविध भागांतील लेखकांच्या साहित्याला व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले. कथा, कादंबरी, कविता, चरित्र, समीक्षा, वैचारिक लेखन आणि इतर अनेक साहित्यप्रकारांतील पुस्तके प्रकाशित करताना नव्या लेखकांना प्रोत्साहन देणे आणि दर्जेदार साहित्य वाचकांपर्यंत पोहोचवणे हा त्यांच्या कामाचा महत्त्वाचा भाग राहिला.
लेखात ‘शब्दालय’ दिवाळी अंक, पुस्तक प्रकाशन, साहित्य संमेलने, पुस्तक प्रदर्शन आणि साहित्यविश्वातील विविध उपक्रमांत त्यांच्या सक्रिय सहभागाचाही उल्लेख आहे. लेखक, कवी, समीक्षक आणि वाचक यांच्याशी त्यांनी निर्माण केलेले आत्मीय नाते हे प्रकाशन व्यवसायाच्या पलीकडे जाणारे असल्याचे लेखकाने नमूद केले आहे.
प्रकाशन क्षेत्रातील आर्थिक आणि व्यावहारिक अडचणी असूनही पुस्तकांविषयीची निष्ठा, नव्या लेखनाचा शोध आणि साहित्यिकांना प्रोत्साहन देण्याची वृत्ती त्यांनी कायम ठेवली. त्यांच्या आयुष्यात ग्रंथ हे केवळ व्यवसायाचा भाग नसून खरे ‘सखे-सोबती’ बनले आहेत, हा या लेखाचा मध्यवर्ती आशय आहे.
हा लेख एका प्रकाशकाचा परिचय देण्यापुरता मर्यादित न राहता मराठी वाचनसंस्कृती, लेखक-प्रकाशक नाते आणि साहित्यप्रसारासाठी आवश्यक असलेल्या समर्पणाचे व्यक्तिचित्र उभे करतो.
“Granth Tiche Sakhe Sobati” is a personal literary profile written by Dr. Vinod Godbole, presenting the life and work of Sumati Lande, closely associated with Shabdalaya Prakashan, Shrirampur.
The article portrays books as a central part of Sumati Lande’s life. Her involvement with literature extends beyond publishing: she developed close relationships with writers, poets and readers and consistently worked to identify, encourage and bring noteworthy Marathi writing to a wider audience.
Through Shabdalaya Prakashan, literature across a wide range of genres—including fiction, poetry, biographies, criticism, intellectual writing and reference works—was brought to readers. The profile particularly highlights her willingness to support writers and her interest in discovering fresh literary voices.
The article also refers to activities connected with the Shabdalaya Diwali annual, book publishing, literary gatherings and book exhibitions, illustrating her wider involvement in Maharashtra’s literary environment.
Despite the practical and financial challenges associated with publishing, her commitment to books remained constant. The title, “Books, Her Companions,” captures the central idea of the profile: for Sumati Lande, books are more than a profession; they have remained lifelong friends and companions.
Overall, the feature is both a portrait of a Marathi publisher and a reflection on the importance of dedicated publishers in nurturing writers, strengthening reading culture and sustaining Marathi literary life.
