लेखक

महेश एलकुंचवार

Mahesh Elkunchwar

महेश एलकुंचवार हे नाटककार, पटकथालेखक आणि साहित्यमीमांसक आहेत. स्वातंत्र्योत्तर मराठी रंगभूमीला आकार देणाऱ्या दोन प्रमुख नाटककारांपैकी ते एक, दुसरे विजय तेंडुलकर. त्यांची वीसहून अधिक नाटके मौन, विराम आणि मोजकी रंगयोजना यांच्या साहाय्याने परात्मता, मध्यमवर्गीय ढोंग आणि वारशाने आलेल्या ओळखीची झीज उघडी करतात. एब्राहिम अल्काझी, विजया मेहता यांसारख्या दिग्दर्शकांनी ती रंगभूमीवर आणली असून इंग्रजी, हिंदी आणि बंगालीत त्यांचे अनुवाद झाले आहेत.

त्यांचा जन्म ९ ऑक्टोबर १९३९ रोजी विदर्भातील पारवा या गावी झाला. वयाच्या पाचव्या वर्षी शिक्षणासाठी त्यांना यवतमाळला पाठवण्यात आले आणि वडिलोपार्जित वाड्यात ते केवळ सुट्टीपुरते परतत. १९५७ पासून नागपूर विद्यापीठात शिकून त्यांनी इंग्रजी साहित्य आणि प्राचीन भारतीय इतिहास, संस्कृती व पुरातत्त्व या विषयांत एम.ए. केले. विजया मेहता यांनी दिग्दर्शित केलेला तेंडुलकरांच्या ‘मी जिंकलो मी हरलो’चा प्रयोग पाहून ते नाटकाकडे वळले. नागपूरच्या धरमपेठ महाविद्यालयात त्यांनी १९९९ मध्ये विभागप्रमुख म्हणून निवृत्त होईपर्यंत इंग्रजीचे अध्यापन केले.

‘सुलतान’ (सुमारे १९६७) ही त्यांची पहिली एकांकिका ‘सत्यकथे’त प्रसिद्ध झाली आणि विजया मेहतांच्या ‘रंगायन’ने ती रंगमंचावर आणली. त्यानंतर ‘होळी’, ‘पार्टी’, ‘वाडा चिरेबंदी’, ‘आत्मकथा’ आणि ‘युगान्त’ ही नाटके आली. ‘होळी’ (१९८४, दिग्दर्शक केतन मेहता) आणि ‘पार्टी’ (१९८४, दिग्दर्शक गोविंद निहलानी) या चित्रपटांच्या पटकथा त्यांनी लिहिल्या. होमी भाभा फेलोशिप (१९७६–७८), संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (१९८९), साहित्य अकादमी पुरस्कार आणि ‘मेटा’ जीवनगौरव पुरस्कार (२०१९) हे त्यांचे प्रमुख सन्मान.

२ पुस्तके शब्दालय प्रकाशनाकडून प्रकाशित ग्रोकिपीडियावर अधिक वाचा
  • संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार १९८९
  • साहित्य अकादमी पुरस्कार
  • होमी भाभा फेलोशिप १९७६–१९७८
  • महिंद्रा एक्सलन्स इन थिएटर अवॉर्ड्स (मेटा) जीवनगौरव पुरस्कार २०१९
Books by Mahesh Elkunchwar

महेश एलकुंचवार यांची पुस्तके

सर्व लेखक