तरुणांनी आवर्जून वाचावा असा ग्रंथ—डॉ. राजन गवसA Book Every Young Reader Should Read—Dr Rajan Gavas
रंगनाथ पठारे आणि सुमती लांडे यांच्या ‘छत्तीसगड, नियोगींचे आंदोलन आणि संघर्षशीलता’ या संशोधनग्रंथाचे महत्त्व प्रसिद्ध साहित्यिक डॉ. राजन गवस यांनी अधोरेखित केले आहे. शंकर गुहा नियोगींचे कार्य, कामगार चळवळ आणि संघर्षशील सामाजिक विचार समजून घेण्यासाठी तरुणांनी हा ग्रंथ आवर्जून वाचावा, असे त्यांनी म्हटले आहे.
Renowned Marathi writer Dr Rajan Gavas highlights the importance of “Chhattisgarh, Niyogi’s Movement and the Spirit of Struggle,” a research book by Ranganath Pathare and Sumati Lande. He recommends it to young readers seeking to understand Shankar Guha Niyogi’s work, the labour movement and the transformative power of collective struggle.
‘तरुणांनी आवर्जून वाचावा असा ग्रंथ’ या वृत्तलेखात प्रसिद्ध साहित्यिक डॉ. राजन गवस यांनी रंगनाथ पठारे आणि सुमती लांडे यांच्या ‘छत्तीसगड, नियोगींचे आंदोलन आणि संघर्षशीलता’ या संशोधनग्रंथाचे महत्त्व विशद केले आहे. शंकर गुहा नियोगी यांनी सामान्य कामगार, गरीब आणि शोषितांच्या प्रश्नांसाठी उभारलेल्या चळवळीचा सखोल अभ्यास या पुस्तकातून समोर येतो.
शंकर गुहा नियोगी यांचे कार्य केवळ कामगार आंदोलनापुरते मर्यादित नव्हते. आरोग्य, शिक्षण, सामाजिक परिवर्तन, कामगारांचे हक्क आणि पर्यायी विकासदृष्टी या विविध क्षेत्रांना त्यांच्या चळवळीने स्पर्श केला. सामान्य माणसाच्या दुःखाशी जोडलेली साहित्यिक संवेदना आणि प्रत्यक्ष सामाजिक कार्य यांचा महत्त्वपूर्ण संबंध या ग्रंथातून स्पष्ट होतो.
लेखकांनी उपलब्ध संदर्भसाहित्य, वैचारिक अभ्यास आणि छत्तीसगड परिसरातील प्रत्यक्ष अनुभवांच्या आधारे नियोगींच्या कार्याचा शोध घेतला आहे. त्यामुळे हा ग्रंथ एका नेत्याचे चरित्र न राहता भारतीय कामगार चळवळ, संघर्षशील सामाजिक इतिहास आणि परिवर्तनवादी विचारांचा महत्त्वपूर्ण दस्तऐवज ठरतो.
डॉ. राजन गवस यांच्या मते, आजच्या तरुण पिढीने सामान्य माणसाच्या प्रश्नांकडे संवेदनशीलतेने पाहण्यासाठी आणि सामाजिक बदलाची प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी हा ग्रंथ वाचणे आवश्यक आहे. शब्दालयच्या संस्थापक सुमती लांडे यांच्या सहलेखनामुळे हा दस्तऐवज शब्दालयच्या साहित्यिक आणि सामाजिक जाणिवेशीही जोडला जातो.
In the newspaper feature titled “A Book Every Young Reader Should Read,” renowned Marathi writer Dr Rajan Gavas discusses “Chhattisgarh, Niyogi’s Movement and the Spirit of Struggle,” a research work authored by Ranganath Pathare and Sumati Lande.
The book studies the life, thought and social contribution of Shankar Guha Niyogi, whose work was closely connected with industrial workers, marginalised communities and the movement for social justice in Chhattisgarh. His initiatives extended beyond labour rights to healthcare, education, community organisation and alternative development.
Drawing on research, references and engagement with the Chhattisgarh region, the authors examine Niyogi’s movement as an important chapter in India’s labour and social history. The book therefore functions not merely as a biographical account but as a document of collective struggle, social commitment and transformative leadership.
Dr Rajan Gavas recommends the book especially to younger readers. He observes that it can help them understand the realities faced by ordinary people and encourage a more sensitive engagement with contemporary society. Co-author Sumati Lande’s association as the founder of Shabdalay also connects the book with Shabdalay’s continuing commitment to meaningful Marathi literature and socially relevant publishing.
