कवयित्री सुमती लांडे यांच्या ‘कमळकळा’ कवितासंग्रहातील कवितांना ज्येष्ठ चित्रकार प्रभाकर कोलते यांनी रेषाचित्रांच्या माध्यमातून दिलेला कलात्मक प्रतिसाद आणि कविता–चित्रकलेच्या अनोख्या नात्याचा वेध घेणारा लेख.
Poet Sumati Lande reflects on the unique artistic journey of her poetry collection Kamalkala, in which renowned artist Prabhakar Kolte responded to her poems through expressive line drawings, creating a dialogue between poetry and visual art.
‘कवितेतून उमटले रेषाचित्रांचे आकार!’ या लेखात कवयित्री सुमती लांडे यांनी आपल्या ‘कमळकळा’ या कवितासंग्रहाच्या निर्मितीपासून त्याच्या नव्या कलात्मक रूपापर्यंतचा प्रवास सांगितला आहे. ‘कमळकळा’ हा कवितासंग्रह मूळतः 1999 मध्ये प्रकाशित झाला होता. पुढे 23 फेब्रुवारी 2012 रोजी त्याचे नव्या स्वरूपात पुनर्मुद्रण करण्यात आले.
या नव्या आवृत्तीचे वैशिष्ट्य म्हणजे ज्येष्ठ चित्रकार प्रभाकर कोलते यांनी संग्रहातील कवितांना दिलेला दृश्यकलेचा प्रतिसाद. कविता वाचताना त्यांच्या मनात निर्माण झालेल्या संवेदना, प्रतिमा आणि आकार त्यांनी स्वतंत्र रेषाचित्रांमध्ये व्यक्त केले. त्यामुळे प्रत्येक कविता आणि तिच्यासोबतचे चित्र हे एकमेकांचे केवळ स्पष्टीकरण न राहता स्वतंत्र कलानुभव निर्माण करतात.
लेखात सुमती लांडे यांनी प्रभाकर कोलते यांच्याशी झालेल्या भेटींच्या आठवणीही सांगितल्या आहेत. कवितेतील शब्दांमधून चित्रांच्या आकारांची निर्मिती कशी झाली आणि चित्रकाराच्या रेषांनी कवितेच्या अर्थाला नवे परिमाण कसे दिले, याचे भावपूर्ण वर्णन यात आहे.
एकूणच, *‘कमळकळा’*चे हे रूप कविता आणि चित्रकला या दोन स्वतंत्र कलामाध्यमांचा सुंदर सर्जनशील संवाद ठरते. शब्दातून उमटणारी भावना आणि रेषेतून साकार होणारी प्रतिमा एकत्र आल्यामुळे पुस्तकाला एक वेगळे कलात्मक व्यक्तिमत्त्व प्राप्त झाले आहे.
“When Poems Took the Shape of Line Drawings” traces the artistic evolution of poet Sumati Lande’s poetry collection Kamalkala. The collection was originally published in 1999 and was later reissued in a new form on 23 February 2012.
The distinctive feature of the new edition is the artistic contribution of renowned painter Prabhakar Kolte. Rather than merely illustrating the poems, Kolte responded to their words, emotions and imagery through expressive line drawings. His visual interpretations developed alongside the poems, giving readers two connected yet independent forms of artistic expression.
Lande also recalls her interactions with Kolte and the creative process through which his drawings emerged from his experience of reading the poems. The lines and shapes do not simply explain the poetry; they add another layer of meaning and invite the reader to experience each poem visually as well as verbally.
The resulting work becomes a compelling meeting point between Marathi poetry and fine art. Kamalkala demonstrates how words can inspire images and how visual forms can, in turn, deepen a reader’s engagement with poetry.
