आस्वादयात्रा

‘आस्वादयात्रा’ हे शीर्षकच या ग्रंथाच्या मध्यवर्ती भूमिकेची जाणीव करून देते. एका साहित्यकृतीपासून दुसऱ्या साहित्यकृतीकडे जाणारा हा प्रवास असला, तरी या प्रवासाचे अंतिम मुक्कामस्थान मानवी जीवन आहे.

या प्रवासात वाचकाला कधी वेदनेच्या प्रदेशातून जावे लागते, कधी संघर्षाच्या वाटेवर थांबावे लागते, कधी उपेक्षितांच्या जगण्याशी संवाद साधावा लागतो, तर कधी स्वतःच्या सामाजिक जाणिवांनाही प्रश्न विचारावे लागतात.

साहित्याचा आस्वाद घेताना कलात्मकता आणि सामाजिकता, संवेदना आणि विचार, व्यक्ती आणि समाज, अनुभव आणि वास्तव यांचा परस्परसंबंध उलगडून दाखवणे, ही या ग्रंथाची महत्त्वाची भूमिका आहे. त्यामुळे या संपादित ग्रंथातील लेख केवळ अनुभवांचे चित्रण करत नाहीत, तर त्या अनुभवांचा वैचारिक आणि सांस्कृतिक अन्वयार्थही स्पष्ट करतात.

दुष्काळ असो वा महानगरीय एकाकीपणा, सामाजिक भूमिका असो वा आधुनिकतावादी प्रयोग, स्त्रीवादी हुंकार असो वा निबंधातील तर्कशुद्ध विवेचन—प्रत्येक साहित्यकृती आपल्या काळातील प्रश्नांना भिडते आणि वाचकाला विचारप्रवृत्त करते.

थोडक्यात, मराठी साहित्याची बहुआयामी समृद्धी स्पष्ट करण्याचा हा एक प्रयत्न आहे. या ग्रंथामुळे वाचकांना निवडक साहित्यकृतींच्या अधिक जवळ जाता येईल, त्यांतील आशयाशी संवाद साधता येईल आणि समकालीन साहित्याच्या विविध पैलूंची ओळख करून घेता येईल, अशी अपेक्षा आहे.